Τι είναι τα μέσα ατομικής προστασίας;

Τα Μέσα Ατομικής Προστασίας, συχνά αναφερόμενα ως ΜΑΠ, είναι εξοπλισμός που χρησιμοποιείται για την ελαχιστοποίηση της έκθεσης σε κινδύνους που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς και ασθένειες στον εργασιακό χώρο. Αυτοί οι τραυματισμοί και οι ασθένειες μπορούν να προκληθούν από την επαφή με χημικούς, ακτινολογικούς, φυσικούς, ηλεκτρικούς, μηχανικούς ή άλλους κινδύνους στον εργασιακό χώρο. Τα μέσα ατομικής προστασίας συμπεριλαμβάνουν αντικείμενα όπως γάντια, προστατευτικά γυαλιά και υποδήματα, ωτοασπίδες, κράνη, αναπνευστήρες, γιλέκα και ολόσωμες στολές.

Τι μπορεί να γίνει για να διασφαλιστεί η σωστή χρήση των Μέσων Ατομικής Προστασίας;

Όλα τα μέσα ατομικής προστασίας θα πρέπει να σχεδιάζονται και να κατασκευάζονται με ασφάλεια και θα πρέπει να διατηρούνται με καθαρό και αξιόπιστο τρόπο. Θα πρέπει να είναι άνετα και να ενθαρρύνεται η χρήση τους από τους εργαζόμενους. Εάν τα μέσα ατομικής προστασίας δεν είναι κατάλληλα, μπορεί να υπάρξει μεγάλη διαφοροποίηση από την ασφαλή κάλυψη και την επικίνδυνη έκθεση. Όταν οι μηχανικοί και διοικητικοί έλεγχοι και οι εργασιακές πρακτικές δεν είναι εφικτές ή δεν παρέχουν επαρκή προστασία, οι εργοδότες θα πρέπει να παρέχουν εξοπλισμό ατομικής προστασίας στους εργαζομένους και να διασφαλίζουν τη σωστή χρήση τους. Οι εργοδότες υποχρεούνται επίσης, να εκπαιδεύουν κάθε εργαζόμενο από τον οποίο απαιτείται η χρήση του εξοπλισμού ατομικής προστασίας ώστε να γνωρίζει:

  • Πότε είναι απαραίτητος
  • Τι είδος εξοπλισμό χρειάζεται
  • Πως να τον τοποθετήτουν σωστά, να τον ρυθμίζουν και να τον αφαιρούν
  • Τους περιορισμούς του εξοπλισμού
  • Την σωστή φροντίδα, διατήρηση και απόρριψη του εξοπλισμού

Εάν πρόκειται να γίνει χρήση ΜΑΠ, θα πρέπει να εφαρμοστεί ένα πρόγραμμα για ΜΑΠ. Με αυτό το πρόγραμμα θα πρέπει να αντιμετωπίζονται οι παρόντες κίνδυνοι, η επιλογή, η διατήρηση και η χρήση των ΜΑΠ, η εκπαίδευση των εργαζομένων καθώς και η παρακολούθηση του προγράμματος για τη διασφάλιση της συνεχής αποτελεσματικότητάς του.

 Είδη ΜΑΠ τα οποία μπορείτε να χρησιμοποιήσετε

Τα μέσα ατομικής προστασίας μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σύμφωνα με το μέρος του σώματος το οποίο προστατεύουν, τα είδη των κινδύνων και τα είδη ένδυσης και αξεσουάρ. Ένα αντικείμενο, όπως για παράδειγμα οι μπότες, μπορούν να παρέχουν πολλαπλές μορφές προστασίας: μεταλλικό κάλυμμα δακτύλων και μεταλλικά πέλματα για προστασία των πελμάτων από τραυματισμούς και τρυπήματα, αδιάβροχο ελαστικό και επένδυση για προστασία από το νερό και τα χημικά , υψηλή ανακλαστικότητα και αντοχή στην θερμότητα και υψηλή ηλεκτρική αντίσταση για προστασία από ηλεκτροπληξία.

Τα προστατευτικά χαρακτηριστικά κάθε εξοπλισμού θα πρέπει να συγκρίνονται με τους κινδύνους που αναμένεται να υπάρχουν στον εργασιακό χώρο.

 

Μάτια

Κίνδυνοι

Εκτόξευση χημικών ή μετάλλων, σκόνης, βλημάτων, αερίων και ατμών, ακτινοβολίας

Επιλογές

Γυαλιά ασφαλείας, μάσκες και καλύμματα προσώπου

Σημείωση

Βεβαιωθείτε ότι η προστασία ματιών που έχετε επιλέξει, διαθέτει το σωστό συνδυασμό προστασίας των ματιών από κρούση/σκόνη/ λιωμένο μέταλλο/ κτλ, καθώς και ότι είναι κατάλληλο για την εργασία και εφαρμόζει σωστά στον χρήστη


Κεφάλι και λαιμός

Κίνδυνοι

Σύγκρουση από πτώση ή ιπτάμενα αντικείμενα, κίνδυνος χτυπήματος του κεφαλιού, εμπλοκή μαλλιών σε μηχανήματα, χημικά που στάζουν ή εκτοξεύονται, κλίμα ή θερμοκρασία

Επιλογές 

Βιομηχανικά κράνη ασφαλείας, καπέλα πρόσκρουσης, δίχτυα μαλλιών και πυροσβεστικά κράνη

Σημείωση

  • Ορισμένα κράνη ασφαλείας έχουν ενσωματωμένη ή μπορούν να προσαρμόσουν ειδικά σχεδιασμένη προστασία ματιών ή ακοής
  • Μην ξεχνάτε την προστασία του λαιμού, π.χ. χρήση κασκόλ κατά τη διάρκεια συγκόλλησης
  • Αντικαταστήστε την προστασία κεφαλής εάν έχει υποστεί ζημιά

Αυτιά

Κίνδυνοι

Θόρυβος – συνδυασμός του ηχητικού επιπέδου και της διάρκειας της έκθεσης, οι ήχοι πολύ υψηλού επιπέδου αποτελούν κίνδυνο ακόμη και για μικρή διάρκεια

 

Επιλογές 

Ωτοασπίδες, ακουστικά, καλύμματα

Σημείωση

  • Παρέχετε τα κατάλληλα προστατευτικά ακοής σύμφωνα με το είδος της εργασίας και βεβαιωθείτε ότι οι εργαζόμενοι γνωρίζουν πώς να τα προσαρμόσουν
  • Επιλέξτε προστατευτικά που μειώνουν τον θόρυβο σε ένα αποδεκτό επίπεδο, επιτρέποντας ταυτόχρονα ασφάλεια και επικοινωνία

Χέρια και βραχίονες

Κίνδυνοι

Τριβή, ακραίες θερμοκρασίες, κοψίματα και τρυπήματα, προσκρούσεις, χημικές ουσίες, ηλεκτροπληξία, ακτινοβολία, δονήσεις, βιολογικοί παράγοντες, παρατεταμένη επαφή με το νερό

Επιλογές 

Γάντια, γάντια με μανσέτα, μανίκια που καλύπτουν μέρος ή το σύνολο του βραχίονα

Σημείωση

  • Αποφύγετε τα γάντια κατά τη λειτουργία μηχανημάτων, όπως τρυπάνια σε πάγκους όπου τα γάντια ενδέχεται να πιαστούν
  • Ορισμένα υλικά διαπερνούνται γρήγορα από χημικές ουσίες – επιλέξτε με προσοχή
  • Οι προστατευτικές κρέμες δεν είναι αξιόπιστες και δεν αποτελούν κατάλληλα υποκατάστατα των ΜΑΠ
  • Η χρήση γαντιών για μεγάλες περιόδους μπορεί να ζεστάνει το δέρμα και να προκαλέσει εφίδρωση, οδηγώντας έτσι σε δερματικά προβλήματα. Η χρήση ξεχωριστών γαντιών με βαμβακερό εσωτερικό μπορεί να βοηθήσει στην αποτροπή τέτοιων προβλημάτων

Πέλματα και πόδια

Κίνδυνοι

Υγρές, θερμές και κρύες συνθήκες, ηλεκτροστατική συσσώρευση, ολίσθηση, κοψίματα και τρυπήματα, πτώση αντικειμένων, βαριά φορτία, εκτόξευση μετάλλων και χημικών, οχήματα

Επιλογές 

Μπότες και παπούτσια ασφαλείας με προστατευτικά καλύμματα δακτύλων και γαλότσες ανθεκτικές στη διείσδυση

 

Σημείωση

  • Τα υποδήματα μπορεί να έχουν μια ποικιλία μοτίβων και υλικών σόλας για να βοηθούν στην αποφυγή ολίσθησης κάτω από διαφορετικές συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων σολών ανθεκτικών σε λάδι, πετρέλαιο ή χημικές ουσίες. Μπορούν επίσης να είναι αντιστατικοί, ηλεκτρικά αγώγιμοι ή θερμομονωτικοί
  • Θα πρέπει να επιλέγονται τα κατάλληλα υποδήματα για τους εξακριβωμένους κινδύνους

Πνεύμονες

Κίνδυνοι

Ατμόσφαιρες με έλλειψη οξυγόνου, σκόνη, αέρια και ατμοί

Επιλογές 

  • Προστατευτικός εξοπλισμός του αναπνευστικού
  • Ορισμένοι αναπνευστήρες βασίζονται στο φιλτράρισμα ρύπων από τον αέρα στον εργασιακό χώρο. Αυτοί περιλαμβάνουν απλές μάσκες προσώπου για φιλτράρισμα και αναπνευστήρες και ηλεκτρικές βοηθητικές συσκευές
  • Βεβαιωθείτε ότι εφαρμόζουν σωστά, π.χ. για στενούς αναπνευστήρες ( μάσκες προσώπου για φιλτράρισμα, ημι-μάσκες ή μάσκες πλήρους κάλυψης προσώπου)
  • Υπάρχουν επίσης κάποια είδη αναπνευστικών συσκευών τα οποία παρέχουν ανεξάρτητη παροχή αναπνεύσιμου αέρα, π.χ. εύκαμπτος σωλήνας καθαρού αέρα, συμπιεσμένη και αυτοδύναμη αναπνευστική συσκευή

Σημείωση

  • Πρέπει να χρησιμοποιείται ο σωστός τύπος φίλτρου του αναπνευστήρα, δεδομένου ότι ο καθένας είναι αποτελεσματικός μόνο για περιορισμένο φάσμα ουσιών
  • Τα φίλτρα έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής. Όταν υπάρχει έλλειψη οξυγόνου ή οποιοσδήποτε κίνδυνος απώλειας των αισθήσεων λόγω της έκθεσης σε υψηλά επίπεδα επιβλαβών αναθυμιάσεων, χρησιμοποιείτε μόνο αναπνευστική συσκευή – μην χρησιμοποιείτε ποτέ φίλτρο
  • Θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσετε αναπνευστική συσκευή σε έναν περιορισμένο χώρο ή εάν υπάρχει πιθανότητα έλλειψης οξυγόνου στον χώρο εργασίας

Σώμα

Κίνδυνοι

Εκτόξευση θερμότητας, χημικών ή μετάλλων, ψεκασμός από διαρροές πίεσης ή πιστόλια ψεκασμού, μολυσμένη σκόνη, χτύπημα ή τρύπημα, υπερβολικός ρουχισμός ή εμπλοκή των ενδυμάτων σε μηχανήματα.

Επιλογές 

Συμβατικές φόρμες ή φόρμες μιας χρήσης, ολόσωμες φόρμες ποδιές, φόρμες χημικών

Σημείωση

  • Η επιλογή των υλικών περιλαμβάνει επιβραδυντικό φλόγας, αντιστατικό, χημικά αδιαπέραστο υλικό
  • Μην ξεχνάτε την επιπλέον προστασία, όπως ιμάντες ασφαλείας ή σωσίβια

Εξοπλισμός έκτακτης ανάγκης

Απαιτείται προσεκτική επιλογή, διατήρηση, τακτική και ρεαλιστική εκπαίδευση για τη χρήση εξοπλισμού σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπως αναπνευστικές συσκευές πεπιεσμένου αέρα, αναπνευστήρες και σχοινιά ή ιμάντες ασφαλείας

 

Εκπαίδευση

  • Βεβαιωθείτε ότι όποιος χρησιμοποιεί ΜΑΠ γνωρίζει τους λόγους για τους οποίους είναι απαραίτητα, πότε να τα χρησιμοποιεί, να τα επιδιορθώσει ή να τα αντικαταστήσει, πώς να αναφέρει τυχόν ελάττωμα καθώς επίσης και τους περιορισμούς τους.
  • Εκπαιδεύστε και καθοδηγήστε το προσωπικό σχετικά με τη σωστή χρήση των ΜΑΠ και βεβαιωθείτε ότι το κάνουν. Συμπεριλάβετε διαχειριστές και επιβλέποντες στην εκπαίδευση, ίσως να μη χρειαστεί να χρησιμοποιήσουν οι ίδιοι τον εξοπλισμό, αλλά είναι αναγκαίο να εξασφαλίσουν ότι το προσωπικό κάνει σωστή χρήση.
  • Είναι σημαντικό οι χρήστες να φορούν και να χρησιμοποιούν ΜΑΠ καθ’ όλη τη διάρκεια της έκθεσής τους στον κίνδυνο. Ποτέ μην επιτρέψετε εξαιρέσεις για εκείνες τις εργασίες που χρειάζονται μόνο λίγα λεπτά.
  • Ελέγχετε τακτικά ότι χρησιμοποιούνται ΜΑΠ και διερευνήστε ατυχήματα όπου δεν χρησιμοποιήθηκε. Τα σήματα ασφαλείας μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμες υπενθυμίσεις για τη χρήση ΜΑΠ, βεβαιωθείτε ότι το προσωπικό κατανοεί τα σήματα αυτά, τι σημαίνουν και από πού μπορούν να πάρουν τον αναγκαίο εξοπλισμό, π.χ. εξοπλισμός για επισκέπτες, εξοπλισμός για εργολάβους, κτλ.

Διατήρηση

Βεβαιωθείτε ότι:

  • ο εξοπλισμός είναι καλά διατηρημένος και σωστά αποθηκευμένος όταν δεν χρησιμοποιείται, π.χ. σε ένα στεγνό, καθαρό ντουλάπι, ή για μικρότερα αντικείμενα, σε ένα κουτί ή μια θήκη
  • ο εξοπλισμός διατηρείται καθαρός και σε καλή κατάσταση – ακολουθήστε τις οδηγίες και το πρόγραμμα συντήρησης του κατασκευαστή (συμπεριλαμβανομένων των συνιστώμενων περιόδων αντικατάστασης)
  • η απλή συντήρηση του εξοπλισμού μπορεί να πραγματοποιηθεί από τον εκπαιδευμένο χρήστη, αλλά οι πιο περίπλοκες επισκευές θα πρέπει να γίνονται μόνο από ειδικούς
  • τα ανταλλακτικά εξαρτήματα ταιριάζουν με το πρωτότυπο, π.χ. φίλτρα αναπνευστήρα
  • μπορείτε να προσδιορίσετε ποιος είναι υπεύθυνος για την συντήρηση και για τον τρόπο με τον οποίο την πραγματοποιεί
  • οι εργαζόμενοι κάνουν σωστή χρήση των ΜΑΠ και αναφέρουν τη απώλεια ή την καταστροφή τους ή οποιοδήποτε ελάττωμα. Βεβαιωθείτε ότι υπάρχουν πάντα διαθέσιμα, κατάλληλα ΜΑΠ για αντικατάσταση. Ίσως είναι χρήσιμο να υπάρχουν διαθέσιμα αναλώσιμα ΜΑΠ, π.χ. για επισκέπτες που χρειάζονται προστατευτικό ρουχισμό.

Σήμανση CE

Βεβαιωθείτε ότι τα ΜΑΠ τα οποία αγοράζετε έχουν σήμανση CE και ότι συμμορφώνονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κανονισμού Ατομικής Προστασίας 2002. Η σήμανση CEδηλώνει ότι τα ΜΑΠ πληρούν ορισμένες βασικές απαιτήσεις ασφαλείας και σε κάποιες περιπτώσεις ότι έχουν εξεταστεί και πιστοποιηθεί από ανεξάρτητο φορέα.