Υπεριώδη ακτινοβολία (UV)


Ήξερες πως η υπεριώδης (UV) ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να βλάψει τα μάτια σου;

Η παρατεταμένη έκθεση στις ηλιακές ακτίνες UV έχει συνδεθεί με βλάβη στα μάτια, συμπεριλαμβανομένου του καταρράκτη, εκφυλισμό της ωχράς κηλίδας, pingueculae(πολλαπλασιαστικό κίτρινο τραύμα του επιπεφυκότα), πτερύγιο ματιού και φωτοκερατίτιδα, που μπορεί να προκαλέσει προσωρινή απώλεια όρασης.

Μια νέα έρευνα δηλώνει ότι η ορατή ηλιακή ακτινοβολία υψηλής ενέργειας (HEV) – γνωστή και ως "μπλε φως" – μπορεί να αυξήσει τον μακροχρόνιο κίνδυνο εκφυλισμού της ωχράς κηλίδας. Τα άτομα με χαμηλά επίπεδα πλάσμα αίματος ή βιταμίνης Cκαι άλλων αντιοξειδωτικών εμφανίζουν ιδιαίτερο κίνδυνο βλάβης του αμφιβληστροειδούς από την ακτινοβολία HEV.


Κίνδυνοι υπεριώδους ακτινοβολίας για τα μάτια σου

Για να προστατέψεις τα μάτια σου από την επιβλαβή ηλιακή ακτινοβολία, φόρεσε γυαλιά τα οποία θα πρέπει να εμποδίζουν το 100% των ακτινών UV και θα απορροφούν τις περισσότερες ακτίνες HEV. Οι σκελετοί με στενή εφαρμογή παρέχουν την καλύτερη προστασία διότι περιορίζουν το ποσοστό των ηλιακών ακτινών που φτάνουν στα μάτια σου από επάνω και την γύρω περιφέρεια των φακών των γυαλιών σας.

Ενώ πολλοί αναφέρονται στην υπεριώδη ακτινοβολία ως φως UV, ο όρος είναι τεχνικώς λανθασμένος μιας και δεν είναι δυνατόν να δεις τις ακτίνες UV.

Οι τρεις κατηγορίες μη ορατών ακτινών UV υψηλής ενέργειας είναι:


Ακτίνες
UVC. Αυτές είναι οι ακτίνες UV με την υψηλότερη ενέργεια και πιθανόν να είναι και οι πιο επιβλαβείς για τα μάτια και την επιδερμίδα σου. Ευτυχώς, το στρώμα όζοντος της ατμόσφαιρας εμποδίζει ουσιαστικά όλες τις ακτίνες UVC.

Αυτό όμως σημαίνει επίσης ότι η αποδυνάμωση του στρώματος του όζοντος πιθανόν θα μπορούσε να επιτρέψει στις ακτίνες UVC υψηλής ενέργειας να φτάσουν στην επιφάνεια της γης και να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα υγείας. Οι ακτίνες UVC έχουν μήκη κύματος των 100-280 νανόμετρων (nm).

Ακτίνες UVB. Αυτές έχουν ελαφρώς μεγαλύτερα μήκη κύματος (280-315 nm) και χαμηλότερη ενέργεια απ’ ότι οι ακτίνες UVC. Αυτές οι ακτίνες φιλτράρονται εν μέρει από το στρώμα του όζοντος, αλλά ένα ποσοστό φτάνει στην επιφάνεια της γης.

Σε χαμηλές δόσεις, η ακτινοβολία UVB διεγείρει την παραγωγή μελανίνης, που προκαλεί το σκούρο χρώμα της επιδερμίδας, δημιουργώντας μαύρισμα από τον ήλιο.

Ωστόσο, σε υψηλότερες δόσεις, οι ακτίνες UVB προκαλούν ηλιακά εγκαύματα τα οποία αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος. Οι ακτίνες UVB μπορούν επίσης να προκαλέσουν αποχρωματισμούς του δέρματος, ρυτίδες, και άλλα σημάδια πρόωρης γήρανσης της επιδερμίδας.

Ακτίνες UVA. Αυτές οι ακτίνες μοιάζουν περισσότερο με τις ορατές ακτίνες φωτός και έχουν χαμηλότερη ενέργεια απ’ ότι οι ακτίνες UVB και UVC. Ωστόσο, οι ακτίνες UVA μπορούν να διαπεράσουν τον κερατοειδή χιτώνα και να φτάσουν στους φακούς και τον αμφιβληστροειδή χιτώνα στο εσωτερικό του ματιού.


Η υπερβολική έκθεση στη ακτινοβολία UVA έχει συνδεθεί με τη ανάπτυξη συγκεκριμένων τύπων καταρράκτη και σύμφωνα με έρευνες οι ακτίνες UVA μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη εκφυλισμού της ωχράς κηλίδας.

Πολλά προβλήματα όρασης έχουν σχετιστεί με την υπερβολική έκθεση σε ακτινοβολία UV.

Οι ακτίνες UVB θεωρείται ότι συμβάλλουν στη δημιουργία πολλαπλασιαστικού κίτρινου τραύματος του επιπεφυκότα και πτερυγίου. Αυτή η ανάπτυξη στην επιφάνεια του ματιού μπορεί να γίνει αντιαισθητική και να προκαλέσει προβλήματα του κερατοειδούς, καθώς και παραμορφωμένη όραση.

Σε υψηλές βραχυχρόνιες δόσεις, οι ακτίνες UVB μπορούν επίσης να προκαλέσουν φωτοκερατίτιδα, μια επώδυνη φλεγμονή του κερατοειδούς χιτώνα. Ο συνήθης όρος για σοβαρή φωτοκερατίτιδα είναι "χιονοτύφλωση" η οποία προκαλεί προσωρινή απώλεια όρασης διάρκειας συνήθως 24 – 48 ωρών.

Ο κίνδυνος χιονοτύφλωσης είναι μεγαλύτερος σε μεγάλα υψόμετρα, ωστόσο μπορεί να επέλθει οπουδήποτε υπάρχει χιόνι, εάν δεν προστατεύετε τα μάτια σας με γυαλιά ηλίου που εμποδίζουν την υπεριώδη ακτινοβολία.

Επειδή ο κερατοειδής χιτώνας απορροφά το 100% των ακτινών UVB, αυτού του είδους υπεριώδης ακτινοβολία είναι απίθανο να προκαλέσει καταρράκτη και εκφυλισμό της ωχράς κηλίδας, που σχετίζονται με την έκθεση στη UVA ακτινοβολία.


Μέτρηση ακτινών υπεριώδους ακτινοβολίας

Ο κίνδυνος έκθεσης σε υπεριώδη ακτινοβολία μετράται με τη χρήση δείκτη UV.

Ο δείκτης UV προβλέπει τα καθημερινά επίπεδα υπεριώδους ακτινοβολίας σε μια απλή κλίμακα 1 – 11.


Συστάσεις προστασίας από τη υπεριώδη ακτινοβολία

Δείκτης UV

Επίπεδο κινδύνου

Συστάσεις

2 ή λιγότερο

Χαμηλό

1. Φοράτε γυαλιά ηλίου.

2. Εάν καίγεστε εύκολα, χρησιμοποιείτε αντηλιακό με δείκτη προστασίας 15+.

3 – 5

Μέτριο

1. Φοράτε γυαλιά ηλίου.

2. Καλυφτείτε και χρησιμοποιήστε αντηλιακό.

3. Παραμείνετε στη σκιά κατά τις μεσημβρινές ώρες, τότε που ο ήλιος είναι πιο δυνατός.

6 – 7

Υψηλό

1. Φοράτε καπέλο και γυαλιά ηλίου.

2. Καλυφτείτε και χρησιμοποιήστε αντηλιακό.

3. Μειώστε την έκθεση στον ήλιο μεταξύ 10 π.μ και 4 μ.μ.

8 – 10

Πολύ υψηλό

1. Φοράτε καπέλο και γυαλιά ηλίου.

2. Καλυφτείτε και χρησιμοποιήστε αντηλιακό.

3. Μειώστε την έκθεση στον ήλιο μεταξύ 10 π.μ και 4 μ.μ.

11+

Υπερβολικό

1. Φοράτε καπέλο και γυαλιά ηλίου.

2. Φορέστε αντηλιακό με δείκτη προστασίας 15+ ανά δυο ώρες

3. Προσπαθήστε να αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο μεταξύ 10 π.μ και 4 μ.μ.


Περισσότερες συμβουλές σχετικά με τα γυαλιά ηλίου και τη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία

Υπάρχουν πολλές εσφαλμένες αντιλήψεις σχετικά με τη σωστή αντηλιακή προστασία για τα μάτια. Θυμήσου τις παρακάτω συμβουλές:

  • Δεν μπλοκάρουν όλα τα γυαλιά ηλίου το 100% των ακτινών UV. Εάν δεν είστε βέβαιοι για το επίπεδο προστασίας UV που σας παρέχουν τα γυαλιά σας, δώστε τα στον οφθαλμίατρο ή τον οπτικό σας για μια εκτίμηση, καθώς διαθέτουν τα κατάλληλα εργαλεία όπως φασματοφωτόμετρα, τα οποία μπορούν να μετρήσουν την ποσότητα του ορατού φωτός και ακτινοβολίας UV που μπορούν να μπλοκάρουν τα γυαλιά σας. Σχεδόν όλα τα γυαλιά ηλίου μπλοκάρουν ένα τμήμα ακτινών HEV (ορατή ηλιακή ακτινοβολία υψηλής ενέργειας), αλλά κάποιες αποχρώσεις μπλοκάρουν περισσότερο μπλε φως απ’ ότι κάποιες άλλες. Οι φακοί που μπλοκάρουν το μπλε φως συνήθως είναι χρώματος bronze, χάλκινο ή κόκκινο-καφέ.
  • Θυμηθείτε να φοράτε γυαλιά ηλίου ακόμη και στη σκιά. Αν και η σκιά μειώνει την έκθεσή μας στη UV και HEV σε κάποιο επίπεδο, τα μάτια μας είναι ακόμηεκτεθειμένα στις ακτίνες UV οι οποίες αντανακλώνται από τα κτίρια, τους δρόμους και άλλες επιφάνειες.
  • Τα γυαλιά ηλίου είναι σημαντικά ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του χειμώνα, διότι το φρέσκο χιόνι μπορεί να αντανακλά το 80% των ακτινών UV, σχεδόν διπλασιάζοντας τη συνολική έκθεση στην ηλιακή UV ακτινοβολία. Εάν κάνετε ή snowboard, είναι ουσιαστικό να επιλέξετε τα σωστά γυαλιά για επαρκή προστασία UV στις πλαγιές.
  • Ακόμη κι αν οι φακοί επαφής μπλοκάρουν τις ακτίνες UV, χρειάζεστε γυαλιά ηλίου. Οι φακοί που μπλοκάρουν τη UV προστατεύουν μόνο το σημείο των ματιών που καλύπτεται από το φακό. Οι ακτίνες UV μπορούν ακόμη να βλάψουν την εσωτερική μεμβράνη των βλεφάρων και άλλων ιστών οι οποίοι δεν καλύπτονται από τους φακούς. Φορώντας γυαλιά ηλίου προστατεύονται αυτοί οι ευαίσθητοι ιστοί καθώς και το δέρμα γύρω από τα μάτια.
  • Εάν έχετε σκούρο δέρμα και μάτια, χρειάζεται και πάλι να φοράτε γυαλιά ηλίου. Παρ’ ότι το σκούρο δέρμα μπορεί να δίνει μικρότερο κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος που προκαλείται από τη UV ακτινοβολία, ο κίνδυνος βλάβης στα μάτια από τις ακτίνες UV και HEV είναι ίδιος όπως και σε οποιονδήποτε άλλο με ανοιχτή επιδερμίδα.


Δεν χρειάζεται να φοβάστε τους εξωτερικούς χώρους και τις ηλιόλουστες μέρες, εφόσον είστε εξοπλισμένοι με τη σωστή προστασία για τα μάτια και το δέρμα ώστε να μειώσετε την έκθεσή σας στη UV ακτινοβολία.